De leukste huiskamers van Middelburg

Dat je Geluk kunt delen is een keuze, wij weten dat wie goed doet, goed ontmoet.

Toen wij in 2019 in Middelburg kwamen wonen in het Huis van de Familie Geluk werden we door de familie getipt om Wij zijn de stad te gaan volgen.

We konden zo op een bijzondere manier de Stad beter kennen. We maakten direct contact met Edwin van Mijnsbergen, en ontdekte een man met veel talenten. Edwin introduceerde ons zo als de nieuwe eigenaars van B&B Montancourt in Middelburg.

Lees hier onze eerste ontmoeting

Nu ruim tweeënhalf jaar later kwam Edwin weer eens langs om het verhaal over mijn Spiegelreflexkunst uit te lichten, om zo een visueel beeld te krijgen vanuit het Rijksmonument uit 1596 met zijn vele mooie verhalen.

De Kunst op de kamers zet aan tot anders leren kijken naar precies hetzelfde.

In huize Montancourt is door de jaren heen nauwelijks iets veranderd, alleen het cosmetische deel is aangepakt.

Een huis met een ziel

Een goed huis ademt de ziel van de gemeenschap. Er wordt, gewerkt, gepraat, geslapen, gegeten, gedronken, gelachen en genoten. Er worden verhalen verteld en geluk & verdriet gedeeld. En regelmatig worden er vriendschappen voor het leven gesloten. De kunst in huis weerspiegelt de historie en hedendaagse normen en waarden.

Een huis waar je ogen te kort komt, en waar je unieke kunst met een boodschap kunt kopen of iemand dierbaar cadeau kunt geven.

Wij voelen ons in Zeeland als een vis in bijzonder water… en hopen u straks ook, mochten wij u binnenkort persoonlijk ontmoeten.

Ontdek de Kunst en Cultuurroute Middelburg en laat je betoveren in dé schatkamers van De Stad.

Iedereen bezit een parel…

MONTANCOURT – Storytelling

Een huis dat mensen onthoudt. Ik woon niet zomaar in een oud huis. Ik woon in Montancourt, midden in Middelburg.

Een huis waarvan de stenen al sinds 1596 mensen hebben zien komen en gaan. Nog voor de grondwet er kwam. Nog voor het wetboek er kwam.

De Kooplieden, de Kinderen, de Moeders, de Dienstmeisjes, de Weduwen, de Ondernemers, de Reizigers.

Mensen met namen die we nog kennen.

En vooral heel veel mensen van wie niemand de naam heeft opgeschreven.

Dat fascineerde mij.

Want wanneer we over “immaterieel” erfgoed spreken, kijken we vaak naar wat zichtbaar is.

De gevel. De balken. De schouw.
Het monumentnummer.
De architectuur. De gewoonte of het spel. Maar ik raakte steeds meer geïnteresseerd geraakt in iets anders:

Wie leefde hier?

Wie liep over deze vloer?

Wie keek uit dit raam?

Wie stond ’s morgens als eerste op?

Wie zorgde voor het eten?

Wie verdiende het geld?

Wie baarde hier kinderen?

Wie was ziek?

Wie rouwde?

Wie werd herinnerd?

En wie verdween uit de geschiedenis?

Daar begint voor mij het immateriële erfgoed van Montancourt.

HET HUIS IS NIET HET ERFGOED

Een huis kan eeuwen blijven staan. Maar zonder verhalen wordt het uiteindelijk alleen steen.

Daarom zeg ik: Montancourt is geen hotel. Natuurlijk slapen hier gasten. Maar ik wil mensen niet alleen een sleutel van een kamer geven. Ik wil ze voor even een sleutel geven tot het huis.

Tot Middelburg.

Tot de mensen die hier vóór ons waren. En misschien zelfs tot hun eigen geschiedenis. Want bijna iedereen die hier binnenkomt, draagt zelf ook een onzichtbaar archief met zich mee.

Herinneringen. Familieverhalen. Geuren. Gebruiken. Recepten.

Zinnen die hun moeder altijd zei.

Een voorwerp van een grootmoeder. Een liedje. Een verlies. Een geheim. Dat is immaterieel erfgoed. Het zit niet alleen in musea. Het zit in mensen.

DE VRAAG DIE MONTANCOURT MIJ STELDE

Toen wij dit huis gingen bewonen, dacht ik aanvankelijk dat wij voor Montancourt moesten zorgen.

Maar langzaam draaide die gedachte zich om. Het huis begon vragen aan míj te stellen.

Wie zorgt er straks voor Montancourt?

En nog belangrijker:

Welke verhalen vind jij belangrijk genoeg om door te geven?

Daar veranderde mijn rol.

Van bewoner naar onderzoeker.

Van gastvrouw naar verhalenverteller.

Van eigenaar naar tijdelijke hoeder.

En als kunstenaar begon ik de ontbrekende verhalen te zoeken.

Niet alleen de namen van belangrijke mannen op aktes en gevelstenen.

Juist de levens die veel moeilijker terug te vinden zijn.

De vrouwen.

De moeders.

De kinderen.

De mensen achter het huishouden.

De handen die poetsten, kookten, naaiden, verzorgden en het dagelijks leven gaande hielden.

Want geschiedenis wordt niet alleen gemaakt door degene die zijn handtekening onder een document zette.

Geschiedenis werd ook gemaakt door degene die ’s morgens het vuur aanmaakte.

MOEDER DE VROUW

Misschien is dat wel mijn persoonlijke draad door Montancourt.

Moeder de Vrouw.

Ik probeer geschiedenis niet alleen van bovenaf te bekijken — door koningen, wetten, handel en bezit.

Ik kijk vanuit het lichaam van een mens.

Vanuit een meisje.

Een vrouw.

Een moeder.

Wat betekende een tijdperk voor háár?

Mocht zij bezit hebben?

Mocht zij handelen?

Wie bepaalde over haar lichaam?

Hoe werd haar arbeid gewaardeerd?

Wat gebeurde er wanneer zij ziek werd?

Waar vinden we haar terug in de administratie?

En waar juist niet?

Opeens wordt een monument uit 1596 geen stilstaand historisch decor meer.

Het wordt een tijdmachine.

DE BEWONERS VAN MONTANCOURT

Daarom wil ik niet alleen vertellen:

“Dit huis werd gebouwd in 1596.”

Ik wil zeggen:

Kom binnen.

Leg je hand eens op deze oude muur.

Vier eeuwen.

Hoeveel handen zouden precies hetzelfde hebben gedaan?

Kijk naar de trap.

Hoeveel kinderen zijn hier naar boven gerend?

Hoeveel vrouwen hebben hier gewacht op iemand die thuiskwam?

Hoeveel gesprekken zijn gevoerd die nooit in een archief terechtkwamen?

En dan gebeurt er iets.

De bezoeker kijkt niet langer naar een monument.

Hij gaat zich verhouden tot de mensen die er leefden.

En meestal gebeurt daarna nóg iets.

Mensen beginnen hun eigen verhalen te vertellen.

“Mijn oma had ook zo’n kast.”

“Bij ons thuis rook het vroeger precies zo.”

“Mijn moeder zei altijd…”

Dat vind ik misschien wel het mooiste moment.

Want dan wordt erfgoed geenrichtingsverkeer meer.

Dan vertel ik niet alleen het verhaal van Montancourt.

Montancourt haalt verhalen uit andere mensen naar boven.

EN DAAROM BLIJFT EEN VERHAAL HANGEN

Storytelling is voor mij niet:

zo veel mogelijk historische feiten achter elkaar zetten.

Het is één vraag vinden waardoor iemand zichzelf ineens in het verleden herkent.

Dus wanneer iemand mij vraagt:

Wat is het belangrijkste erfgoed van Montancourt?

dan wijs ik niet als eerste naar de gevel.

Ik wijs naar de mensen.

Want stenen kunnen honderden jaren blijven staan.

Maar verhalen verdwijnen binnen één generatie wanneer niemand ze meer vertelt.

Daarom verzamel ik ze.

Daarom fotografeer ik.

Daarom maak ik kunst.

Daarom stel ik vragen.

En daarom ontvang ik mensen hier.

Niet alleen om te laten zien wat er bewaard is gebleven,

maar ook om samen te ontdekken wat bijna verloren was gegaan.

Montancourt leert mij iedere dag opnieuw:

Wij bezitten het erfgoed niet.
Wij hebben het slechts een tijdje onder onze hoede.

En misschien is dát wel mijn immateriële erfgoed:

de kunst om een huis niet alleen te bewaren,

maar het opnieuw te laten spreken.

Zodat iemand die hier vandaag binnenkomt,

vier eeuwen geschiedenis even kan voelen —

en vervolgens naar buiten gaat

met een nieuwe vraag over zijn eigen verhaal.

Want een huis blijft bestaan door zijn stenen.
Maar erfgoed blijft bestaan doordat mensen het doorvertellen.

Wim & Silvia Koning